Prawo do prowizji powstaje (pod warunkiem, że umowa nie stanowi inaczej):

  1. w chwili, w której zleceniodawca powinien był zgodnie z umową z klientem spełnić świadczenie, albo

  2. faktycznie je spełnił, albo

  3. świadczenie spełnił klient.

Agent nabywa prawo do prowizji m.in. wtedy gdy klient lub zleceniodawca spełnili swiadczenie.Termin spełnienia świadczenia przez klienta lub zleceniodawcę powinien być określony w umowie, przy której pośredniczył agent albo w przepisach Kodeksu cywilnego. Strony mogą jednak postanowić inaczej.

Strony w zasadzie mają swobodę w ustalaniu momentu powstania prawa do prowizji. Nie mogą jednak umówić się, że agent nabywa prawo do prowizji później niż w chwili, w której klient spełnił świadczenie.

Jeśli umowa zawarta między zleceniodawcą i klientem ma być wykonywana częściami, agent nabywa prawo do prowizji w miarę wykonywania tej umowy (art. 761.3 § 2 Kodeksu cywilnego). W takim wypadku należy więc przyjąć proporcję, która odpowiada stosunkowi wartości wykonanej już umowy do tej części, która jeszcze nie została wykonana. Takie rozwiązanie ma znaczenie, gdy umowa wykonywana jest przez okres dłuższy niż kwartał, ponieważ dopiero w ostatnim dniu miesiąca następującego po kwartale, w którym powstało prawo do prowizji, prowizja staje się wymagalna.

Roszczenie o zapłatę prowizji staje się wymagalne z upływem ostatniego dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym agent nabył prawo do prowizji. Należy wspomnieć, że postanowienie umowne mniej korzystne dla agenta jest nieważne (art. 761.3 § 3 Kodeksu cywilnego).