Roszczenie o prowizję

Agent może żądać prowizji od umów zawartych w czasie trwania umowy agencyjnej (art. 761 § 1 kodeksu cywilnego). Jednak samo zawarcie umowy nie wystarczy. Dopiero działalność agenta, która spowodowała zawarcie umowy przez zleceniodawcę z klientem uprawnia go do żądania prowizji. Jednak, aby agent mógł żądać wynagrodzenia musi istnieć związek między zawarciem umowy przez klienta ze zleceniodawcą a działaniami agenta.

Agent może żądać prowizji także w sytuacji, gdy jego działanie nie miało wpływu na zawarcie umowy przez klienta, ale został on wcześniej przez niego pozyskany. Pozyskanie klienta dotyczy każdego nowego podmiotu, który zawarł umowę ze zleceniodawcą w wyniku działania agenta i to bez względu na termin, w którym to nastąpiło.

Jeśli agentowi przyznano prawo wyłączności w odniesieniu do oznaczonej grupy klientów lub obszaru geograficznego, a w czasie trwania umowy agencyjnej została bez udziału agenta zawarta umowa z klientem z tej grupy lub obszaru, agent może żądać prowizji od tej umowy. Zleceniodawca obowiązany jest w rozsądnym czasie zawiadomić agenta o zawarciu takiej umowy (art. 761 § 2 Kodeksu cywilnego). Zawiadomienie może nastąpić w dowolnej formie. Brak zawiadomienia nie pozbawia jednak agenta prowizji, ale traktowane jest jako naruszenie obowiązku lojalności, a to z kolei uprawnia go do wypowiedzenia umowy agencyjnej bez zachowania terminu wypowiedzenia.

Prowizja za umowy zawarte po rozwiązaniu umowy agencyjnej

Agent może żądać zapłaty prowizji nawet za umowy zawarte po rozwiązaniu umowy agencyjnej.Agent może żądać prowizji od umowy zawartej już po rozwiązaniu umowy agencyjnej, jeśli

  1. są spełnione przesłanki z art. 761 Kodeksu cywilnego (zawarcie umowy w wyniku działalności agenta lub zawarcie umowy z poprzednio pozyskanymi klientami);

  2. agent lub zleceniodawca otrzymał od klienta propozycję zawarcia umowy przed rozwiązaniem umowy agencyjnej.

Propozycja zawarcia umowy, o której mowa w pkt 2 dotyczy wszystkich sposobów zawarcia umowy, które przewiduje Kodeks cywilny (oferta, negocjacje itd.).

Agent może żądać prowizji od umowy zawartej po rozwiązaniu umowy agencyjnej także wtedy, gdy do jej zawarcia doszło w przeważającej mierze w wyniku jego działalności w okresie trwania umowy agencyjnej, a zarazem w rozsądnym czasie od jej rozwiązania.

Aby nakłonić klienta do zawarcia umowy agent poświęca swój czas oraz ponosi wydatki poprzedzające zawarcie umowy między zleceniodawcą a klientem. Jeśli poniesione przez agenta koszty oraz poświęcony czas w trakcie trwania umowy agencyjnej przeważały nad tymi samymi elementami po stronie zleceniodawcy lub innego agenta, to byłemu agentowi należy się prowizja.

Prawo do prowizji powstaje w chwili, w której zleceniodawca powinien był (zgodnie z umową) spełnić świadczenie albo gdy faktycznie je spełnił.