Świadczenie wyrównawcze nie przysługuje agentowi, jeśli:

  1. zleceniodawca wypowiedział umowę na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi agent i które usprawiedliwiają wypowiedzenie umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia;

  2. agent wypowiedział umowę. Świadczenie wyrównawcze przysługuje jednak, gdy wypowiedzenie jest uzasadnione okolicznościami, za które odpowiada zleceniodawca, albo jest usprawiedliwione wiekiem, ułomnością lub chorobą agenta, a względy słuszności nie pozwalają domagać się od niego dalszego wykonywania czynności agenta;

  3. agent za zgodą zleceniodawcy przeniósł na inną osobę swoje prawa i obowiązki wynikające z umowy.

Okolicznością, za którą odpowiada agent i która usprawiedliwia wypowiedzenie umowy bez zachowania terminu wypowiedzenia jest w szczególności zawinione niewykonanie obowiązków z umowy przez agenta w całości lub w znacznej części.

Wypowiedzenie umowy agencyjnej przez agenta powoduje zazwyczaj utratę prawa do żądania zapłaty świadczenia wyrównawczego.Z reguły wypowiedzenie umowy agencyjnej przez agenta pozbawia go prawa do świadczenia wyrównawczego. Świadczenie wyrównawcze przysługuje jednak, jeśli wypowiedzenie jest usprawiedliwione wiekiem, ułomnością lub chorobą agenta i względy słuszności nie pozwalają domagać się od niego dalszego wykonywania czynności agenta. Okoliczności, o których mowa mogą mieć miejsce jedynie w wypadku, gdy wystąpiły w trakcie trwania umowy, a nie przed jej zawarciem. Choroba i ułomność agenta muszą znacząco utrudniać wykonywanie ustalonych obowiązków. Ponadto zdarzenia te muszą zaistnieć bez winy po stronie agenta (warto wspomnieć, że chorobą, o której mowa nie jest alkoholizm). Jeśli chodzi o ułomność, to może ona odnosić się do sfery psychicznej lub fizycznej, która objawia się brakiem pełnej sprawności ruchowej. Natomiast pod pojęciem wieku należy rozumieć osiągnięcie przez agenta powszechnie przyjętego wieku emerytalnego.

Zakaz umawiania się na niekorzyść agenta

Do czasu rozwiązania umowy agencyjnej strony nie mogą umówić się w sposób, który odbiegałby na niekorzyść agenta od postanowień z art. 764.3 oraz 764.4 (przepisy, które mówią o świadczeniu wyrównawczym oraz o wyłączeniu świadczenia wyrównawczego). Zasada ta ma zastosowanie jedynie przez pierwszy rok upływający po zakończeniu umowy. Jeśli nie zgłoszono żądania spełnienia świadczenia wyrównawczego, to po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Po zakończeniu umowy strony mogą dogadać się co do sposobu rozliczenia świadczenia wyrównawczego, a nawet zrzec się go w całości.